Kategorialak diren bi aldagaiak aztertzean, hauek nominalak edo ordinalak izan daitezke. Aldagai hauen arteko erlazioa eta adostasuna ebaluatzeko hainbat teknika estatistiko erabil daitezke. Jarraian, teknika nagusiak eta haien erabilera aurkezten dira:

1. Taula gurutzatua (kointzidentzia-matrizea): Bi aldagai kategorikoen arteko erlazioa aztertzeko, taula gurutzatuak erabiltzen dira. Taula hauek aldagai bakoitzaren kategoriak gurutzatzen dituzte, haien arteko maiztasunak erakutsiz.

2. Elkartze proba: Taula gurutzatuetan oinarrituta, elkartze-probak erabiltzen dira aldagai bien arteko erlazioa estatistikoki esanguratsua den ala ez ebaluatzeko. Proba nagusia Chi karratua proba da.

• Chi karratua elkartze proba:
  • Hipotesi nulua (H₀): Aldagaien artean ez dago erlaziorik.
  • Hipotesi alternatiboa (H₁): Aldagaien artean erlazioa dago.

3. Adostasun-neurriak: Bi edo gehiago epaileen arteko adostasuna neurtzeko, hainbat koefiziente eta proba daude:

• Cohen-en Kappa testa:

  • Erabilera: Bi epaile edo aldagai nominal edo ordinalen arteko adostasuna neurtzeko.
  • Interpretazioa: Kappa koefizienteak -1 eta 1 artean balioak hartzen ditu. Balio positiboek adostasuna adierazten dute, eta negatiboek desadostasuna. 0 balioa adostasun eza adierazten du.

• Kendall-en B eta C koefizienteak:

  • Erabilera: Bi epaile edo aldagai ordinalen arteko adostasuna neurtzeko.
  • Kendall-en B koefizientea (Tau-b): Bi aldagai ordinalen arteko adostasuna neurtzen du, berdinketak kontuan hartuz.
  • Kendall-en C koefizientea (Tau-c): Aldagaietako batek edo biek kategoria kopuru desberdina dutenean erabiltzen da.

• Fleiss-en Kappa testa:

  • Erabilera: Hiru edo gehiago epaile edo aldagai nominal edo ordinalen arteko adostasuna neurtzeko.
  • Hipotesiak:
    • Hipotesi nulua (H₀): Epaileen artean lortutako adostasuna zoriaren ondorio da.
    • Hipotesi alternatiboa (H₁): Epaileen artean lortutako adostasuna zoriaren ondorioa ez da.

Kappa koefizientearen interpretazioa: Kappa koefizientearen balioak honela interpreta daitezke:

• < 0: Adostasun eza.
• 0.00 – 0.20: Adostasun txikia.
• 0.21 – 0.40: Adostasun baxua.
• 0.41 – 0.60: Adostasun moderatua.
• 0.61 – 0.80: Adostasun ona.
• 0.81 – 1.00: Adostasun oso ona.

Kontuan izan behar da interpretazio hauek orientagarriak direla, eta testuinguruaren arabera aldatu daitezkeela. Adostasun-neurriak interpretatzerakoan, aldagaiak, epaileen kopurua eta datuen ezaugarriak kontuan hartu behar dira.