Estatistikan, aldagaien arteko erlazioak aztertzeko eta taldeak alderatzeko teknika ezberdinak daude. Jarraian, erabilienetako batzuk azalduko ditugu:

Korrelazioak: Pearson eta Kendall

• Pearsonen korrelazioa: Bi aldagaien arteko erlazio lineala neurtzen du. Datu kuantitatiboetarako eta banaketa normala duten kasuetarako egokia da. Balioak -1 eta 1 artean daude; -1 erlazio negatibo perfektua adierazten du, 1 erlazio positibo perfektua eta 0 erlazio ez dagoela.
• Kendallen korrelazioa: Datu ordinaletarako edo normalitatea betetzen ez duten kasuetarako erabiltzen da. Aldagaien arteko adostasun-maila ebaluatzen du, eta bereziki eraginkorra da lagin txikietan edo balio desbideratuak daudenean.Epigrafe
• Ez-parametrikoen alternatiba:
  • Spearmanen korrelazioa: Proba honek datuen mailak erabiltzen ditu jatorrizko balioen ordez, eta egokia da aldagaiek erlazio monotonikoa dutenean (ez du zertan lineala izan). Bereziki erabilgarria da datuek banaketa normalari jarraitzen ez diotenean 2.
    Kendall-en korrelazioa (Tau): Proba hori ere tarteetan oinarritzen da, eta bi aldagai ordinalen arteko komunztadura ebaluatzen du. Bereziki erabilgarria da laginaren tamaina txikia denean edo 5 datuetan berdinketa asko daudenean.

T-Student probak: Parametrikoak eta Ez-parametrikoak

T-Student probak bi taldeen batez bestekoak konparatzeko erabiltzen dira.

• T-Student lagin independenteetarako: Bi talde desberdin alderatzen ditu (adibidez, bi irakaskuntza-metodoren eragina ikasleen errendimenduan).
• T-Student lagin erlazionatuetarako: Pertsona berdinei bi une edo baldintza ezberdinetan egindako neurketak alderatzen ditu (adibidez, interbentzio baten aurretik eta ondoren).
• Ez-parametrikoen alternatiba:
  • Mann-Whitney U proba: Bi talde independenteak alderatzeko erabiltzen da normalitaterik ez dagoenean.
  • Wilcoxon proba: Bi neurketa erlazionatuetarako baliokidea da.

ANOVA: Bariazioaren Analisia

ANOVA (Analysis of Variance) hiru edo gehiagoren artean batez bestekoak konparatzen ditu, talde arteko eta talde barruko aldakortasuna aztertuz.

• Bide bakarreko ANOVA: Faktore bakarra aztertzen du (adibidez, hiru irakaskuntza-metodoren arteko errendimendu-aldeak).
• Ez-parametrikoen alternatiba:
  • Kruskal-Wallis proba: Datuak normalak ez direnean erabiltzen da ANOVAren ordez.

Datuak modu eraginkorrean aztertu ahal izateko, aldagaien ezaugarrien eta banaketaren arabera proba egokia hautatzea ezinbestekoa da. 📊